Kosmetyki naturalne

Naturalne kosmetyki pielęgnacyjne zyskują coraz bardziej na popularności. Sięgają po nie, nie tylko osoby borykające się z różnymi problemami skórnymi, ale także wszyscy, którzy świadomie dbają o zdrowy styl życia. Tym, co odróżnia kosmetyki naturalne od konwencjonalnych, jest przede wszystkim ich skład.

Porównanie składu kosmetyków naturalnych i konwencjonalnych

Składniki

Kosmetyki naturalne

Kosmetyki konwencjonalne

Tłuszcze (lipidy)

Roślinne oleje tłoczone na zimno

Znacznie tańsze oleje mineralne, pochodzące z ropy naftowej (olej parafinowy), tworzące na skórze nieprzepuszczalną warstwę, która uniemożliwia swobodne oddychanie

Woski

Woski roślinne (carnauba, kadelila, ryżowy, olej jojoba) i zwierzęce (np. wosk pszczeli, lanolina)

Woski mineralne mikrokrystaliczne
z ropy naftowej, polimery etylenu
i propylenu, estry syntetyczne,
czy polietylenoglikole

Faza wodna

Wodne wyciągi i hydrolaty roślinne lub woda oczyszczona

Woda to często aż 90% całego składu kosmetyku

Emulgatory (łączą fazę tłuszczową
z wodną)

Substancje pochodzenia roślinnego
(z oleju palmowego, kokosowego, kukurydzianego, sojowego, oliwy
z oliwek) oraz alkohole tłuszczowe

Tzw. PEG-i i PPG-i (np. glikol polietylenowy, propylenowy), które mogą powodować osłabienie naturalnych czynności skóry i jej uwrażliwienie na szkodliwe substancje.

Substancje nawilżająco-natłuszczające (emolienty)

Oleje roślinne, inne składniki
o takich właściwościach: skwalan, alkohole tłuszczowe.

Silikony (tworzące, jak parafina, nieprzepuszczalną powłokę) oraz syntetyczne związki chemiczne jak np. mirystynian izopropylu. Sztuczne emolienty mogą powodować powstawanie zaskórników

Składniki zapachowe

Olejki eteryczne lub ekstrakty (uwaga alergicy: naturalne olejki eteryczne również mogą wywołać reakcję uczuleniową, dlatego bezpieczniejszymi kosmetykami są takie, które pozbawione są w ogóle substancji zapachowych)

Sztuczne olejki zapachowe lub aromatami, które na etykiecie
są oznaczane jako „Fragrance” lub „Parfum”. Przy skórze wrażliwej często wywołują odczyny alergiczne.

Konserwanty

Naturalne i bezpieczne, zapewniające produktom czystość mikrobiologiczną np. kwas sorbowy i jego sole, alkohol benzylowy (składnik wielu olejków eterycznych), kwas dehydrooctowy, kwas salicylowy, kwas benzoesowy
i jego sole

Parabeny, fenoksyetanol, hydantoina
i jej pochodne, pochodne mocznika
i formaldehydu, oraz wiele innych. Sztuczne konserwanty to najczęściej sprawcy reakcji uczuleniowych, mogą powodować pogorszenie stanu skóry

Barwniki

Nie stosuje się barwników, a zmiana koloru może być jedynie efektem zastosowania konkretnego składnika (np. oleju o intensywnej barwie, czy ekstraktu).

Syntetyczne barwniki i pigmenty, które niestety mogą niekorzystnie wpływać na skórę

Filtry przeciwsłoneczne

Związki mineralne, zapewniające ochronę przeciwsłoneczną na zasadzie całkowitego odbicia promieni (np. tlenek cynku lub dwutlenek tytanu)

Filtry chemiczne, działające na innej zasadzie niż naturalne (absorbują promieniowanie)

W produkcji kosmetyków naturalnych zaleca się przede wszystkim stosowanie komponentów certyfikowanych, w całości lub w części, jako organiczne. Do ich wytworzenia można używać roślin pochodzących z certyfikowanych upraw ekologicznych lub tak zwanego kontrolowanego dzikiego zbioru. Surowce organiczne mogą być produkowane wyłącznie metodami fizycznymi, a więc przede wszystkim przez ekstrakcję, destylację (ale tylko na parze wodnej), tłoczenie, filtrację, suszenie, liofilizację, mielenie, przesiewanie itp.

Dozwolone do wykorzystania w produkcji kosmetyków organicznych są również: inne, nie certyfikowane jako organiczne, surowce roślinne, składniki pochodzenia morskiego, jak algi lub karagenian, nieorganiczne sole i tlenki otrzymane z minerałów, składniki pochodzenia zwierzęcego pozyskane z żywych zwierząt (mleko i jego pochodne, lanolina, wosk pszczeli, mleczko pszczele, propolis itp.), olejki eteryczne i ich frakcje, barwniki naturalne.

Dopuszcza się również stosowanie substancji pochodzenia naturalnego, produkowanych takimi metodami chemicznymi, które nie przyczyniają się do zanieczyszczenia środowiska, i których ewentualne produkty uboczne ulegają biodegradacji. Surowcami takimi mogą być grupy produktów często niezbędnych i istotnych do wytwarzania kosmetyków, jak:

  • emulgatory (np. estry sacharozy, poliglicerolu, alkilowane poliglukozydy itp.),
  • emolienty (estry pochodzenia naturalnego),
  • czynniki regulujące reologię (np. guma ksantanowa, skrobia, celuloza itp.),
  • niektóre substancje aktywne (np. hydrolizaty protein, produkty fermentacji itp.).

biotechnologia.pl/kosmetologia/artykuly/roslinne-metabolity-pierwotne-jako-surowce-kosmetyczne,550

Dopuszczone są także tzw. konserwanty identyczne z naturalnymi, których odpowiedniki, w postaci chemiczniej takich samych lub bardzo zbliżonych związków, występują w przyrodzie. Mogą to być:

  • kwas benzoesowy, jego sole i ester etylowy,
  • kwas salicylowy i jego sole,
  • kwas sorbowy i jego sole,
  • alkohol benzylowy.

Zaleca się podanie na opakowaniu kosmetyku jednoznacznej informacji o zastosowanych konserwantach. 

Nie wolno używać żadnych substancji testowanych na zwierzętach lub konserwowanych metodą napromieniowania. Oprócz tego na negatywnej liście znajdują się:

  • surowce pozyskane z martwych zwierząt (tłuszcze, proteiny, żywe komórki itp.),
  • olej mineralny i inne pochodne ropy naftowej (również glikole),
  • silikony,
  • substancje etoksylowane (PEG),
  • barwniki syntetyczne,
  • aromaty syntetyczne,
  • poliakrylany (karbomery),
  • czwartorzędowe zasady amoniowe,
  • pochodne syntetycznych kwasów lub alkoholi tłuszczowych,
  • surowce pochodzące z roślin modyfikowanych genetycznie,
  • konserwanty nie-identyczne z naturalnymi (np. parabeny).

Produkcja kosmetyków naturalnych lub ekologicznych powinna odbywać się w odizolowaniu od podobnych procesów wytwarzania produktów nie podlegających certyfikacji. Ma to na celu wyeliminowanie ryzyka chociażby przypadkowego domieszania zabronionych składników. Dotyczy to również przechowywania i właściwego oznakowania zarówno surowców, jak i gotowych wyrobów. Sam proces produkcyjny powinien być prosty, przyjazny dla środowiska, umożliwiający zachowanie cech i właściwości użytych surowców. Zabrania się stosowania chloru na jakimkolwiek etapie produkcji.

Gotowe kosmetyki powinny być zapakowane w opakowania przyjazne środowisku, ekonomiczne i łatwe do ponownego przetworzenia.

Jedynie produkt spełniający wszystkie wymagania może być na etykiecie określany jako ekologiczny, organiczny czy też naturalny. Na froncie opakowania powinien znaleźć się znak organizacji certyfikującej. Na opakowaniu powinna znaleźć się też informacja dotycząca procentowej zawartości składników pochodzenia naturalnego i certyfikowanych składników ekologicznych.